kloosters in Amsterdam 2 - A. Sint Elisabethgasthuis

Afdrukken
A. Sint Elisabethgasthuis of Oude Gasthuis

Qua vermelding het oudste gasthuis van de stad is het Sint Elisabethgasthuis, gelegen achter het oude stadhuis van de stad, daar waar nu de Paleisstraat is.
ASint Elisabeths Gasthuis, 1640
ingang van Sint Elisabethgasthuis
De eerste vermelding van het gasthuis dateert van 1361. Het werd waarschijnlijk gesticht door een gilde of broederschap en het was uitsluitend voor mannen bestemd. Direct bij de stichting is ook sprake van een bayart, het nachtasiel, te vergelijken met onze “hulp voor onbehuisden”. Al in 1371 werden de lasten te zwaar en werd het bestuur overgedragen aan de rentmeesters van het Heilige Geestgasthuis, die uit kerkelijke bronnen konden putten. Of dat instituut al bestond of voor deze gelegenheid werd gesticht is onbekend. Behalve H. Geestgasthuis wordt het in de literatuur ook wel “Oude Gasthuis” genoemd.
De ouderdom van dit gasthuis maakte dat ze als eenling van de goedgeefsheid van de poorters profiteerde waardoor de financiën steeds rooskleurig waren. In de loop van de 15e eeuw kan echt gesproken worden van een rijke instelling, waarbij de regenten succesvol opereerden met de vele kleine legaten die binnen kwamen. Vanaf 1410 werden ook proveniers opgenomen en in 1450 werd de bayart ook ingericht voor vrouwen en kinderen; wat allemaal weer bijdroeg aan een gezond financieel klimaat.
In 1492/3 werd het Elisabethgasthuis samengevoegd met het Sint Pieters op Gansoord. Dat was omdat het stadhuis nodig uitbreiding behoefde en de gebouwen van het gasthuis die kon leveren. De gebouwen werden niet afgebroken maar aangepast en bleven staan tot ze voor de bouw van het nieuwe stadhuis moesten wijken. De schilderachtige entree van het gasthuis was nog vele decennia naast de vierschaar zichtbaar. De grote stadhuisbrand van 1652 heeft ook de laatste resten van het gasthuis met de grond gelijk gemaakt, maar die zouden enkele jaren later toch gesloopt zijn.

Wednesday the 13th. Joomla 2.5 templates. Custom text here