Het orgel

Afdrukken

een kerkorgel met allure ...

Het orgel.

500000theopasOp zevenjarige leeftijd(1950) werd ik als aspirant-misdienaar betrokken bij vieringen in de parochiekerk St. Augustinus te Amsterdam. Je leerde de latijnse gebeden uit je hoofd en wist op welk moment welk gebed aan de beurt was. Als je je taak goed volbracht, kwam je vanzelf in het circuit van collega’s(misdienaars), die zelfs tijdens lesgebonden uren op de lagere school werden gevraagd om bij een viering(huwelijk, begrafenis) misdienaar te zijn. Gedurende het kerkelijk jaar werd er veel gevierd. Elke dag was er wel een heilige aan wie gedacht werd in zang, woord en gebed. Dank zij deze rijkelijk voorziene agenda hebben wij thans onze vrije dagen, die gekoppeld zijn aan Kerstmis, Pasen, Hemelvaartsdag, Pinksteren. In de vieringen is muziek een belangrijke smaakmaker. De gregoriaanse muziek , samenzang , vierstemmige missen brachten stemmingen van feest, verwachting, maar ook van rouw. Extra dimensie bracht het kerkorgel. Zeker het orgel van de Augustinuskerk.in Amsterdam. Het was een orgel(aangeschaft in 1861), dat gebouwd was door de beroemde Franse orgelbouwer Aristide Cavaillé-Coll (1811-1899). Cavaillé-Coll bracht in zijn orgels grote vernieuwingen aan die een lichtere speeltrant en een typisch romantisch, homofoon geluid mogelijk maakten. Zijn orgels zijn uitermate geschikt voor het spelen van muziek van de grote Franse romantici, zoals Franck, Vierne en Widor.

Een omschrijving van de kwaliteit kon ik toen nog niet zo omschrijven, maar het respect voor het instrument was er toen wel degelijk. De techniek van overbrenging via het klavier(toetsenbord) met meerdere manualen en de pedalen gaven een vertraging van ongeveer 1 tel, zodat de timing van belang was. Dank zij de elektrciteit werd de lucht, die nodig is voor het geluid, door een luchtpomp met een constante druk aangeleverd en verdeeld via luchtkanalen en ventielen. Enige lenigheid is belangrijk, want met handen( 10 vingers) en voeten(2) was de organist bezig.

Het orgel stond vlakbij het altaar, waar de viering plaats vond. De misdienaar was daar ook.

Er was een periode in het kerkelijk jaar, dat het orgel zweeg. Na de viering op Palmzondag( 1 week voor Pasen) tot de misviering van Pasen werd er alleen a capella(zonder begeleiding) gezongen. De organist was ook onze muziekleraar. Als hij niet kon spelen, werd zijn taak door Pastoor Smits overgenomen. Het viel meteen op. Hij maakte een andere keuze uit de dispositie.


Nederland beschikt slechts over vijf Cavaillé-Coll-orgels, waaronder één in het Concertgebouw in Haarlem. Om die reden is het orgel van de Augustinus dan ook zeer gewild en maakt onder andere het Conservatorium van Amsterdam regelmatig gebruik van het orgel voor masterclasses en examens.
Het orgel van de Augustinus werd in 1881 gebouwd voor de Oude Star aan het Rusland en in 1931 verplaatst naar de grote Augustinuskerk aan de Postjesweg. Sinds 1979 staat er op die plaats een nieuwere Augustinuskerk, maar met nog steeds hetzelfde mooie orgel!

 

 

 

 

 

Wednesday the 17th. Joomla 2.5 templates. Custom text here