Rome

Afdrukken

ROME:
BASILIEK VAN SINT PIETER
IN HAAR VATICAANSE OMGEVING

ROMA:
BASILICA DI SAN PIETRO IN VATICANE

geschreven door Beer Berndsen


Inhoudsopgave

1. Inleiding
2. Beschrijving van de locatie
3. Graf van Petrus
4. Basilica Constantiniana
5. Scholae
6. Basilica di San Pietro
7. 1939: Opgravingen
8. Tot slot
    Bronnen

1. Inleiding

Een bezoek aan Rome is te vergelijken met een reis door de tijd. In Rome ligt de geschiedenis op straat. Elk gebouw, plein, kerk, fontein, ja zelfs elke hoek van een straat heeft wel een verhaal: soms zichtbaar, vaak ook verborgen hetzij ondergronds hetzij achter muren. Dikwijls blijkt de geschiedenis van bepaalde plekken een daadwerkelijke opeenstapeling van verschillende perioden uit het verleden te zijn. Rome is een stad met een historische gelaagdheid; sommigen noemen Rome dan ook een palimpsest.

Kanttekening: Palimpsest

Een palimpsest is een hergebruikt stuk perkament. De bovenste laag van dit perkament (met de tekst erop) werd afgeschraapt zodat het perkament opnieuw kon worden beschreven.

Door gebruik te maken van moderne technieken zijn geleerden er in geslaagd om de onderliggende teksten zichtbaar te maken, waardoor vaak oudere, verloren geachte bronnen konden worden gelezen.

Die opeenstapeling van geschiedenislagen is zeker ook van toepassing op de Basiliek van Sint-Pieter in het Vaticaan; elke bezoeker is in staat om hier drie niveaus van de geschiedenis te aanschouwen.

Het eerste niveau is de huidige Sint-Pieter: de kerk die u ziet en die u kunt bezoeken. Onder deze kerk ligt de vloer van de vorige kerk – de zogenoemde Oude Sint-Pieter: dit is het tweede niveau. Deze ruimte is ook toegankelijk voor iedereen en wordt aangeduid als de Grotte Vaticane; hier bevinden zich onder andere het gedenkteken op het graf van Petrus en veel paus-graven (ook dat van Paus Johannes Paulus II). Het derde niveau ligt daar onder. Het is de (gedeeltelijk uitgegraven) Romeinse begraafplaats (Necropoli sotto la Basilica Vaticana) met onder andere het onderste deel van het grafmonument van Petrus en diens (vermeende) graf; een bezoek hieraan moet – ruim te voren – worden aangevraagd.

Toelichting op het waarom van deze verhandeling

Bij een bezoek aan het Vaticaan, in het bijzonder aan de Sint-Pieter, gaat alle aandacht uit naar die Sint-Pieter en de daarin aanwezige kunstwerken; alle reisgidsen besteden ruim aandacht aan de beschrijving ervan. Slechts in enkele gevallen wordt summier de omgeving erbij betrokken. Achtergrondinformatie over het gebied waarin deze imposante basiliek is gebouwd, over de geschiedenis van het gebied, over de invloed ervan op dit gebouw en over de invloed van het graf van Petrus en de basiliek op de naaste omgeving, is nauwelijks voorhanden (tenminste anders dan in de specifieke vakliteratuur).

Kortom, er bestaan weinig teksten die iets integraals zeggen over het Vaticaanse gebied en die de wederzijdse onderlinge beïnvloeding beschrijven.

Dat wat nu kan worden bezocht, blijkt helemaal niet zo toevallig te zijn!

In algemene zin vormt dit de directe aanleiding tot deze verhandeling. Allerlei aspecten die direct of indirect iets te maken hebben met de Sint-Pieter komen aan de orde. Allereerst wordt in de paragraaf: Beschrijving van de locatie de topografie van de Romeinse Ager Vaticanus worden geschetst. Vervolgens wordt onder de kop: Graf van Petrus het gedenkteken respectievelijk het (veronderstelde) graf van Petrus behandeld. In het volgende punt: Basilica Constantiniana komt de door keizer Constantijn gebouwde basiliek aan de orde. Hierna wordt in het onderwerp: Scholae uitgebreid ingegaan op een stukje Nederlandse Middeleeuwse geschiedenis, zoals dat zich heeft afgespeeld onder de rook van de oude Sint-Pieter te Rome. De paragraaf: Basilica di San Pietro beschrijft hoe de huidige basiliek is ontstaan. Tot slot wordt aandacht besteed aan de Opgravingen die vanaf 1939 hebben plaatsgevonden onder de huidige Sint-Pieter; ook wordt in het kort aangegeven wat te zien is in de Necropoli sotto la Basilica Vaticana.

Eigenlijk dekt de onder-titel: Geschiedenis van een plek niet de lading van dit artikel; gelet op de invloed van het graf van Petrus, van de oude Sint-Pieter en van de huidige Sint-Pieter op de ontwikkeling van de naaste omgeving wordt het begrip plek ruim opgevat.

Wednesday the 13th. Joomla 2.5 templates. Custom text here